Rola zachowań prozdrowotnych jako czynnika modyfikującego depresję

W JACC ukazał się komentarz redakcyjny dotyczący depresji. Uważa się, że depresja wpływa niekorzystnie nie tylko na zdrowie psychiczne, ale i fizyczne. Około co piąta osoba choruje na depresję w którymś momencie zycia, a u osób z chorobą wieńcową (CHW) częstość zachorowań jest jeszcze wyższa.

Z wielu badań wynika, że depresja jest czynnikiem niekorzystnie modyfikującym rokowanie, zwłaszcza u pacjentów z CHW, u których ryzyko zgonu wzrasta 2- 4 krotnie.  Z tego powodu Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleciło ocenę ryzyka depresji u wszystkich chorych z CHW.

Jednym z ważnych zagadnień jest,  w jaki sposób leczyć depresję w grupie pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi.  Nieznany jest dokładny mechanizm determinujący związek pomiędzy depresją a gorszym rokowaniem. Z dotychczasowych danych dotyczących chorych z CHW nie wynika, czy depresja jest bezpośrednio powiązana przyczynowo z  niekorzystnym rokowaniem, czy też jest tylko markerem bardziej zaawansowanej CHW lub innego czynnika niekorzystnie modyfikującego przeżywalność.

W populacji ogólnej najczęściej stosowanymi lekami są selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Ocenia się, że około 50% chorych odpowiada na leczenie, niemniej jednak wielu wymaga stosowania co najmniej dwóch leków antydepresyjnych. W przeprowadzonych do tej pory badaniach w grupie chorych z chorobami układu sercowo-naczyniowego leki antydepresyjne miały neutralny lub wręcz negatywny wpływ na rokowanie.

W takim kontekście autorzy komentarza zwracają uwagę na badanie REGARDS (Reason for the Geographic And Racial Differences). W badaniu obejmującym ponad 4 tys.  osób z CHW po uwzględnieniu wpływu chorób współistniejących,  leków i stylu życia nie wykazano związku pomiędzy depresją, a niekorzystnym rokowaniem. Badacze zwracają uwagę na znaczenie modyfikacji stylu życia. Palenie tytoniu i brak aktywności fizycznej były w znaczącym stopniu odpowiedzialne za wystąpienie złożonego punktu końcowego, zawału lub zgonu.

Z piśmiennictwa wynika, że aktywność fizyczna korzystnie modyfikuje objawy depresji. W badaniach randomizowanych oceniających skuteczność regularnej aktywności fizycznej w porównaniu z lekami antydepresyjnym stwierdzono istotne zmniejszenie częstości objawów depresji w porównaniu z placebo, a skuteczność była porównywalna z leczeniem farmakologicznym.  Należy  podkreślić, że wykazanie roli palenia i małej aktywności fizycznej jako czynników modyfikujących związek pomiędzy depresją a incydentami sercowo-naczyniowymi  wskazuje na znaczenie promowania zdrowego stylu życia w tej populacji.

Opracowane na podstawie: Journal of the American College of Cardiology / 12 lutego 2013
Tomasz Rywik

 James A. Blumenthal. Targeting lifestyle change in patients with depression*, LINK: J Am Coll Cardiol 2013;61:321 (dostępny pełen tekst)