Ból w klatce piersiowej to objaw, którego nie można bagatelizować. Może oznaczać zawał serca, ale czasem kryje się za nim atak paniki i stres. Warto znać różnice w objawach, aby w razie zagrożenia działać szybko i bezpiecznie.
Ból w klatce piersiowej a stres. Czy ból w klatce piersiowej zawsze oznacza zawał? Problemy z sercem czy stres?
Nagły ucisk czy ból w klatce piersiowej to jeden z najbardziej alarmujących sygnałów, jakie wysyła nam organizm. Pierwszą myślą jest zazwyczaj obawa o zawał serca. Tymczasem często okazuje się, że źródłem bólu nie jest chore serce, ale przeciążona psychika i reakcja lękowa.
Ból w klatce piersiowej jest jednym z najczęstszych powodów zgłaszania się na oddziały ratunkowe[1]. Warto jednak wiedzieć, że w praktyce większość tych przypadków nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia i nie wynika z choroby serca. Silny stres, przewlekłe napięcie i zaburzenia lękowe potrafią imitować objawy kardiologiczne do złudzenia. Jak zatem rozpoznać, z czym mamy do czynienia?
Ból w klatce piersiowej. Sygnały ostrzegawcze. Działaj od razu!
Ból pochodzenia sercowego (wieńcowy) jest poważnym sygnałem niedokrwienia mięśnia sercowego. Lekarze wskazują na kilka jego charakterystycznych cech[2]:
- charakter: jest to zazwyczaj rozlany ucisk, gniecenie lub uczucie ciężaru zlokalizowane centralnie za mostkiem;
- moment wystąpienia: ból ten nasila się zazwyczaj podczas wysiłku fizycznego lub bardzo silnych emocji;
- promieniowanie: często promieniuje do lewego ramienia, szyi lub żuchwy.
Jeśli taki ból nie ustępuje w spoczynku, a dodatkowo trwa dłużej niż kilka minut, może to zwiastować zawał serca. W takiej sytuacji liczy się każda minuta i konieczne jest wezwanie pomocy. Artykuł „Jak objawia się zawał serca? Pierwsza pomoc, leczenie i życie po zawale” pozwoli zgłębić temat i zwróci uwagę na sygnały, których nie można ignorować.
Ból w klatce piersiowej. „Nerwica serca” – gdy ciało reaguje na lęk
W przypadku zaburzeń lękowych mechanizm powstawania bólu jest inny. To efekt reakcji „walcz lub uciekaj”. Kiedy odczuwamy silny stres, organizm zalewa fala adrenaliny, co powoduje przyspieszenie bicia serca i odruchowe napięcie mięśni klatki piersiowej. Takie napięcie, w połączeniu z płytkim oddechem (hiperwentylacją), daje uczucie bólu, które łatwo pomylić z zawałem.
Ból na tle nerwowym (lękowym) różni się jednak od sercowego w kilku aspektach[2]:
- lokalizacja: częściej opisywany jest jako kłucie lub punktowe „ukłucia” w okolicy serca, a nie rozlany ucisk;
- spoczynek: w przeciwieństwie do bólu wieńcowego, ból lękowy często pojawia się w spoczynku, np. wieczorem, gdy opadają emocje po całym dniu;
- brak reakcji na leki nasercowe: ból ten nie ustępuje po zażyciu leku podawanego doraźnie nitrogliceryny, natomiast ulgę mogą przynieść leki uspokajające lub techniki relaksacyjne.
Ból w klatce piersiowej. Nie diagnozuj się sam
Choć różnice te są wyraźne w teorii, w momencie ataku paniki samodzielna ocena sytuacji jest niezwykle trudna. Lęk o własne życie jest naturalną reakcją na ból w klatce piersiowej. Kardiolodzy są zgodni: zawsze bezpieczniej jest założyć przyczynę sercową i ją wykluczyć, niż zbagatelizować zawał. Lepiej wykonać jeden telefon alarmowy za dużo, niż zignorować realne zagrożenie.
Dopiero gdy badania (EKG, poziom troponin) wykluczą problemy z sercem, warto przyjrzeć się swojej psychice. Ból w klatce piersiowej może być wołaniem organizmu o odpoczynek i redukcję stresu. Dobra wiadomość jest taka, że bóle nerwicowe można skutecznie leczyć poprzez psychoterapię i odpowiednie leki przeciwlękowe. Pamiętajmy, że dbanie o emocje jest tak samo ważne dla naszego zdrowia, jak dbanie o kondycję fizyczną.
Ta świadomość i holistyczne podejście do naszego organizmu naprawdę może zmienić wiele. Swoją wiedzę uporządkujesz słuchając także ekspertów. O najważniejszych sygnałach alarmowych wysyłanych przez organizm oraz o tym, jak je właściwie interpretować w kontekście chorób serca i naczyń, w podcaście Moja Recepta na Zdrowie w odcinku „Zawał serca, udar mózgu, skok ciśnienia? Nie przegap tych sygnałów – mogą uratować życie!” opowiadają prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz oraz prof. dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski z Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie.
Bibliografia:
- Comparing depression, anxiety, and quality of life in individuals with cardiac and non-cardiac chest pain. (2023). Frontiers in Psychiatry. https://www.frontiersin.org/journals/psychiatry/articles/10.3389/fpsyt.2023.1302715/full
- Nerwica serca – co to jest, jakie są objawy, jak postępować, Medycyna Praktyczna (mp.pl). Dostępne pod adresem: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/306968,nerwica-serca-co-to-jest-jakie-sa-objawy-jak-postepowac
